بافت تاریخی ساوه به خاطره ها می پیوندد؟

143772.jpg

شهر ساوه با پیشینه‌ای بیش از دو هزار سال نمادی از سبک و الگوی معماری شهرهای حاشیه کویر، همچون شهرهای هم‌ردیف خود مانند کاشان و میبد با گنجینه‌های کم‌نظیر از هنر و فنون ایرانی با گویشی که میراث‌دار زبان پهلوی است در شمال استان مرکزی قرار گرفته است.

به گزارش ایسنا، در دوران معاصر، ساوه به علت قرار داشتن در مسیر راه‌های ارتباطی غربی و جنوبی کشور به سمت مرکز و پایتخت قرار گرفته و به این جهت گسترش می‌یابد و در اثر همجواری با پایتخت و چندین شهر مهم دیگر مانند قم، کرج، اراک و … در سال‌های میانی سنوات ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ دچار رکود شده و به یکی از شهرهای مهاجرفرست تبدیل می‌شود.

در پایان این دوره شهرهای نامبرده همجوار، از حیث جمعیت و ظرفیت استقرار واحدهای صنعتی به حد اشباع نزدیک می‌شوند و لذا سیاست‌ها و برنامه‌ریزی‌های کشوری بر توزیع بخشی از تراکم پیش آمده در سایر شهرها استقرار پیدا می‌کند .

نتیجه این سیاست و عدم استقرار واحدهای صنعتی در مرز ۱۲۰ کیلومتری تهران است که بالتبع شهرهای قم، ساوه، سمنان و قزوین را در اولویت توسعه قرار می‌دهد، لذا شهر ساوه از یک سو در دوران اخیر بواسطه اتخاذ چنین سیاستی و از سوی دیگر اشباع جمعیتی تهران و کرج و معضلاتی که از سکونت در مادرشهرها حاصل می‌شود توسط مهاجرین قبلی به همراه بومیان که ساوه را به عنوان شهری مطلوب از حیث سکونت و نزدیکی به خدمات متمرکز در پایتخت انتخاب می‌کنند،  به شدت رو به توسعه می‌گذارد.

از بررسی پدیده‌های ذیربط در شهر ساوه متوجه یک نکته اساسی می‌شویم که بافت اجتماعی ساکنین و در پی آن بافت فیزیکی شهر در حال تغییر و دگرگونی بنیادین است.

در همین رابطه یک فعال رسانه‌ای در حوزه میراث فرهنگی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: از دهه ۱۳۴۰ خورشیدی معماری و بافت مرکزی شهر، دچار تحول ساختاری شد و تمامی این عوامل شهر را با پدیده مهاجرت و فاصله گرفتن از سنت‌ها مواجه کرد.

محمدمهدی کتابدار افزود: با گذشت سال‌ها، بافت سنتی(معماری و اهالی ریشه دار شهر)، مناطق مرکزی شهر را ترک کردند و مناطق شهری جدید در حاشیه خیابان‌های تازه تاسیس شکل گرفت.

وی بیان کرد: با تعاملات اجتماعی میان ساکنین قدیمی شهر و شهروندانی که عمدتا به واسطه شغل یا تحصیل به ساوه آمده بودند، تغییرات چهره و دگرگونی فرهنگی شهر شدت گرفت و در فاصله چهار دهه ساوه از شهری که لک‌لک‌ها بر بادگیرهایش لانه می‌ساختند به شهری به دور از هویت تاریخی و فرهنگی بدل شد.

وی ادامه داد: در سال‌های اخیر با آنکه انتظار می‌رفت، شهرداری ساوه و نهادهای فرهنگی شهر، همراه با توجه به بناهای شاخص تاریخی به معماری و بافت سنتی این شهر توجه کنند، ولی با عدم حفاظت از خانه‌ها و باغ‌های داخل شهر به یکباره موج عظیمی از تخریب معماری مسکونی هویت‌بخش، در محله‌های قدیمی شهر آن هم به دست شهرداری رخ داد که فعالان فرهنگی شهر را نگران کرد.

به گفته کتابدار، شدت این تخریبات به حدی بود که در ظرف سه سال (۱۳۹۵-۱۳۹۲) اکثر خانه‌های سه محله تاریخی شهر (خلیل جهان‌بیک- حسین‌خانه – محله بازار) با خاک یکسان شدند و زمین‌های آسفالت شده با کاربری پارکینگ و محل بازی کودکان جایگزین گذرهای تاریخی شدند.

وی بیان کرد: در صورتی که بسیاری از این بناها در صورت تملک، مقاوم‌سازی، مرمت مطابق با الگوی شهرسازی و معماری سنتی، پتانسیلی عظیم و کم نظیر جهت فعالیت‌های فرهنگی، تاریخی و هنری را در اختیار ساکنین این محلات و شهر می‌گذاشتند. در این میان معدود خانه‌های تاریخی هستند که از گزند ماشین‌آلات خاکبردار در امان مانده‌اند و تا دیر نشده باید برای حفظ، مرمت و احیاء آنها اقدام کرد.

به گزارش ایسنا، شناسایی این بناها توسط کارشناسان، برداشت نقشه و ثبت تصاویر مستند توسط معماران، آگاهی‌بخشی صاحبان، همسایگان و مجاب کردن مدیران شهری برای تملک، مرمت و بهره‌برداری این بناها می‌تواند راه نجاتی برای این اندک باقی مانده از معماری سنتی این شهر باشد.

انتهای پیام

کلیدواژه ها :

تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام

این خبر را به اشتراک بگذارید :