مراسم چؤمچه گلین یا بهار وشندی‏

ضمن تقدیر و تشکراز دو استاد بزرگوار؛آقایان صرافی و عبدالله واشقانی که به نکات ریز فرهنگ عامیانه ‏مردمان ترک عنایت دارند و در این زمینه سعی بر ثبت آثار گم شده و یا فراموش گردیده می نمایند. لازم دانستم به ‏مطالب ارزشمند آن دو عزیز معلوماتی هرچند اندک اضافه کنم . ‏
مراسم ویا جشن چؤمچه گلین در بین اهالی برخی از روستاهای خلج زبان فراهان ازجمله تلخاب و خلت آباد تحت ‏عنوان« چؤمچه گلین تولغانتورماق (مراسم چومچه گلین گردانی) در فصل بهار به منظور طلب باران بهاری ‏انجام می شد. به همین خاطر نیز به آن (بهار وشندی) می گفتند .‏

نحوه اجرا نیز بدین صورت بود که :‏

چؤمچه یا همان ملاقه یا قاشق بسیار بزرگی که توسط نجارهای منطقه به همین عنوان ساخته می شد را عده ای از ‏جوانان برمی داشتند و آن را همانند عروسک تزئین می نمودند ولباس کوچک عروسک می پوشاندند تا آن چؤمچه ‏کاملا بشکل عروس در می آمد . سپس به آن «چؤمچه گلین» یعنی چومچه ای که عروس شده نام می نهادند. ‏
همانطورکه آقای صرافی بیان نمودند چومچه گلین را عده ای از جوانان برمی داشتند و خانه به خانه می گرداندند ‏و به هر خانه ای که می رسیدند می گفتند:‏
‏ چومچه گلین یاغ ایستیر ‏
‏ تاری دان یاغیش ایستر ‏
لذا اهل خانه نیز به منظوز همدری با کشاورزان و زارعین هدیه ای به وسع خود از قبیل روغن زرد، بلغور و…با ‏نیت نذرو صدقه به مجریان آن می داد. ‏
شایان ذکر است واژه چؤمچه را خلج های تلخاب به بچه قورباغه ای هنوز در برکه به قورباغه کامل تبدیل ‏نشده است نیز اطلاق می کنند.‏
چون اونیز قبل از تکامل شبیه یک قاشق کوچک است.‏

البته بنده هرگز مراسم چؤمچه گلین را ندیده ام ولی از افراد زیادی نقل قول های آن را شنیده و ضبط کرده ام من در اینجا نظر حاجیه خانم رقیه تلخابی را ترجیح دادم و بصورت مکتوب در آورده و تقدیم می نمایم.

همانطور که ملاحظه می فرمایید مراسم بشکل خلجی انجام می شده ولی شعر به زبان یا لهجه ترکی آذربایجانی بوده است.

علی اصغر جمراسی

تلگرام , کانال های تلگرام , بهترین کانل های تلگرام , آدرس کانال های تلگرام ایرانی , معرفی کانال تلگرام

این خبر را به اشتراک بگذارید :